रास्वपा महाधिवेशनमा मतदान प्रक्रिया विवादित: गोप्य सूची र भोटिङ मेसिन क्रमसंख्यामाथि छानबिनको माग
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को महाधिवेशनमा नेतृत्व चयन प्रक्रिया चलिरहेका बेला मतदान व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित विषयलाई लिएर पार्टीभित्र असन्तुष्टि देखिएको छ। विशेषगरी उम्मेदवारहरूको अन्तिम सूची गोप्य राखिएको, भोटिङ मेसिनमा देखिएको क्रमसंख्या र उम्मेदवारहरूको नामक्रममा असंगति देखिएको भन्दै केही उम्मेदवार तथा नेताहरूले प्रक्रियामाथि प्रश्न उठाएका छन्। महाधिवेशनअन्तर्गत विभिन्न पदका लागि निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढिरहेका बेला उम्मेदवारहरूले मतदान प्रणाली पर्याप्त पारदर्शी नभएको आरोप लगाएका छन्। उनीहरूका अनुसार उम्मेदवारहरूको अन्तिम नामावली र नाम क्रम निर्धारणको आधार स्पष्ट रूपमा सार्वजनिक नगरिँदा निर्वाचनको निष्पक्षतामाथि प्रश्न उठेको छ। महाधिवेशनमा सहभागी केही उम्मेदवारहरूले निर्वाचन समितिले सार्वजनिक गरेको सूची र भोटिङ मेसिनमा देखिएको नामक्रमबीच स्पष्ट सम्बन्ध नदेखिएको बताएका छन्। उनीहरूको भनाइमा उम्मेदवारहरूको नाम वर्णानुक्रम, दर्ता क्रम वा अन्य कुनै पूर्वनिर्धारित मापदण्डअनुसार नराखिएकाले मतदातामा अन्योल सिर्जना भएको छ।
उम्मेदवारहरूले नामक्रम निर्धारणको प्रक्रिया सार्वजनिक गर्न तथा त्यससम्बन्धी सम्पूर्ण अभिलेख उपलब्ध गराउन माग गरेका छन्। उनीहरूको तर्क छ, निर्वाचनमा सहभागी सबै पक्षले समान अवसर र निष्पक्ष व्यवहार पाउनुपर्ने भएकाले नामक्रम परिवर्तन वा असंगतिले परिणाममा समेत प्रभाव पार्न सक्छ। विवादको अर्को विषय भोटिङ मेसिनमा प्रयोग गरिएको क्रमसंख्या बनेको छ। केही उम्मेदवारहरूले मेसिनमा देखिएका क्रमसंख्या र आधिकारिक उम्मेदवार सूचीबीच मेल नखाने अवस्था देखिएको दाबी गरेका छन्। यसले मतदान प्रक्रियाको विश्वसनीयतामाथि प्रश्न उठाएको उनीहरूको भनाइ छ। निर्वाचन व्यवस्थापन टोलीले भने प्राविधिक कारणले देखिने क्रमसंख्या र उम्मेदवारको अन्तिम परिचयबीच फरक हुन सक्ने बताएको स्रोतहरूको दाबी छ। यद्यपि असन्तुष्ट पक्षले यस विषयमा औपचारिक स्पष्टीकरण र प्राविधिक प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न माग गरेका छन्। पार्टीभित्र उठेका प्रश्नहरूको निष्पक्ष समाधानका लागि केही नेताहरूले स्वतन्त्र छानबिन समिति गठन गर्नुपर्ने माग गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार निर्वाचन प्रक्रियामा कुनै कमजोरी नभएको भए त्यसको तथ्यगत पुष्टि सार्वजनिक रूपमा हुनुपर्छ। यदि व्यवस्थापनमा त्रुटि भेटिए सुधारका उपाय तत्काल लागू गर्नुपर्ने उनीहरूको धारणा छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार नयाँ राजनीतिक शक्तिका रूपमा स्थापित हुन खोजिरहेको रास्वपाका लागि आन्तरिक लोकतन्त्र र पारदर्शिता महत्वपूर्ण परीक्षा बनेको छ। महाधिवेशन जस्तो महत्वपूर्ण प्रक्रियामा उठेका प्रश्नहरूको विश्वसनीय समाधान नगरे पार्टीको लोकतान्त्रिक छविमा असर पर्न सक्ने उनीहरूको टिप्पणी छ । यसबीच, पार्टीको सर्वोच्च नेतृत्व अर्थात् सभापति पदमा भने रवि लामिछाने सर्वसम्मत रूपमा निर्वाचित भइसकेका छन्। सभापति चयनमा कुनै प्रतिस्पर्धा नभए पनि अन्य पदहरूको निर्वाचन प्रक्रियामाथि उठेका विवादले महाधिवेशनको राजनीतिक र संगठनात्मक महत्त्वलाई थप चर्चाको केन्द्रमा ल्याएको छ। रास्वपाले आफूलाई वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति र सुशासनको पक्षधर दलका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएको छ। त्यसैले आफ्नै आन्तरिक निर्वाचन प्रक्रियामा पारदर्शिता, जवाफदेहिता र निष्पक्षता कायम गर्न सक्नु पार्टी नेतृत्वका लागि महत्वपूर्ण चुनौती बनेको छ। महाधिवेशनमा उठेका प्रश्नहरूको समयमै सम्बोधन गर्न सके पार्टीभित्रको विश्वास सुदृढ हुने अपेक्षा गरिएको छ भने विवाद लम्बिए संगठनात्मक एकतामा असर पर्ने चिन्ता पनि व्यक्त हुन थालेको छ। महाधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रिया जारी रहेकाले विवादबारे निर्वाचन समितिको आधिकारिक धारणा र सम्भावित छानबिन सम्बन्धी निर्णय आगामी दिनमा सार्वजनिक हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।




