मिति: २०८२ भदौ २३ गते

सर्वप्रथम आज परेको Gen Z दिवस तथा Gen Z आन्दोलनको स्मरण दिवसको अवसरमा सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा मन्थन खबर नेपालको तर्फबाट लाखौँ–लाख शुभकामना तथा हार्दिक सम्मान व्यक्त गर्दछौँ।

आजको दिन केवल एउटा आन्दोलन सम्झिने दिन होइन। यो नेपाली युवाको आवाज, उनीहरूको आक्रोश, आशा, सपना र बलिदानलाई सम्झिने दिन हो। यो दिनले हामीलाई एउटा गम्भीर प्रश्न पनि सोधिरहेको छ—Gen Z आन्दोलनले जुन परिवर्तनको सपना देखाएको थियो, त्यो सपना आज कहाँ पुगेको छ?

२०८२ भदौ २३ गते नेपालमा Gen Z युवाहरूको आन्दोलनले देशको राजनीतिलाई नै हल्लाइदियो। सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्ध तत्कालीन असन्तोषको एउटा प्रमुख कारण बने पनि आन्दोलनको गहिराइ त्यतिमै सीमित थिएन। भ्रष्टाचार, बेथिति, बेरोजगारी, अवसरको अभाव, राजनीतिक नेतृत्वप्रतिको निराशा र सुशासनको माग युवाको आक्रोशका मुख्य विषय बने।

त्यो आन्दोलनमा सडकमा उत्रिएका युवाले कुनै व्यक्ति विशेषको पद वा कुर्सी मागेका थिएनन्। उनीहरूको प्रश्न थियो—देश हाम्रो हो भने भविष्य पनि हाम्रो हुनुपर्छ कि पर्दैन?

उनीहरू चाहन्थे—देशमा राम्रो शासन होस्, भ्रष्टाचारको अन्त्य होस्, युवाले आफ्नै देशमा रोजगारी पाऊन्, राज्यले नागरिकको सुरक्षा गरोस् र राजनीतिक नेतृत्व जनताप्रति जवाफदेही बनोस्।

तर आन्दोलन अत्यन्त दुःखद मोडमा पुग्यो।

प्रदर्शनका क्रममा ठूलो जनधनको क्षति भयो। दर्जनौँ मानिसले ज्यान गुमाए र धेरै घाइते भए। त्यसपछि आन्दोलनले नेपालको राजनीतिक अवस्थालाई नै परिवर्तन गर्ने दिशामा ठूलो प्रभाव पार्‍यो। सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध पनि फिर्ता भयो।

तर आज, एक वर्षपछि, फेरि प्रश्न उठ्छ—

आन्दोलनमा ज्यान गुमाउनेहरूले के पाए?

आमाका काख रित्तिए।

परिवारका सहारा गुमे।

कसैको सपना अधुरै रह्यो।

कसैको शरीरमा आज पनि आन्दोलनका घाउ छन्

आन्दोलनका क्रममा ज्यान गुमाउने तथा घाइते भएकाहरूको सम्पूर्ण विवरण, उनीहरूका परिवारको अवस्था, क्षतिपूर्ति, उपचार र राज्यबाट भएका सहयोगबारे पारदर्शी रूपमा सार्वजनिक जानकारी आउनु आवश्यक छ।

किनकि कुनै पनि आन्दोलनको सफलता केवल सरकार परिवर्तन वा सत्ता परिवर्तनबाट मापन हुँदैन। त्यस आन्दोलनमा बलिदान दिने नागरिकको जीवनमा राज्यले न्याय र सम्मान दिन सक्यो कि सकेन भन्ने कुराबाट पनि मापन हुन्छ।

सत्ता फेरियो, तर जनताको अवस्था कति फेरियो?

नेपालमा पटक–पटक सरकार फेरिएका छन्। नेतृत्व फेरिएको छ। राजनीतिक समीकरण फेरिएको छ।

तर गाउँमा बस्ने सामान्य नागरिकको प्रश्न अझै उस्तै छ—

रोजगारी कहाँ छ?

युवा कहिलेसम्म विदेश जाने?

किसानको उत्पादनले उचित मूल्य कहिले पाउने?

भ्रष्टाचार कहिले घट्ने?

सरकारी सेवा लिन नागरिकले कहिलेसम्म दुःख पाउने?

सुशासन कहिले व्यवहारमा देखिने?

कुर्सीमा बस्ने मानिसको अनुहार फेरिनु मात्र परिवर्तन होइन। परिवर्तन त त्यतिबेला हुन्छ, जब आम नेपालीको जीवनमा परिवर्तन देखिन्छ।

यदि युवाले रोजगारीका लागि विमानस्थलबाट बाहिरिनै पर्ने अवस्था छ, यदि परिवारले आफ्ना छोराछोरीको भविष्य विदेशमा मात्र देख्नुपर्छ भने हामीले आफैँलाई सोध्नुपर्छ—Gen Z ले खोजेको नेपाल यही हो त?

आन्दोलनको माग कसले पूरा गर्ने?

Gen Z आन्दोलनले उठाएका सबै माग एकैदिन पूरा हुने अपेक्षा गर्न सकिँदैन। तर ती मागलाई बिर्सिनु पनि हुँदैन।

आन्दोलनले राज्य र राजनीतिक नेतृत्वलाई एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको थियो—अब नेपाली युवा केवल चुनावको समयमा सम्झिने मतदाता होइनन्; उनीहरू देशको नीति र भविष्य निर्माणमा आफ्नो भूमिका खोजिरहेका नागरिक हुन्।

त्यसैले अब आवश्यक छ

भ्रष्टाचारमाथि निष्पक्ष र प्रभावकारी अनुसन्धान।

आन्दोलनमा भएको जनधनको क्षतिको पारदर्शी विवरण।

मृतक तथा घाइते परिवारका लागि न्याय र उचित राहत।

युवाका लागि स्वदेशमै रोजगारी र उद्यमको वातावरण।

सरकारी निकायमा पारदर्शिता र जवाफदेहिता।

राजनीतिक नेतृत्वमा पुस्तान्तरण र क्षमता आधारित अवसर।

अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता तथा डिजिटल अधिकारको संरक्षण।

नागरिकको सुरक्षा र कानुनी शासनको सुनिश्चितता।

जनताको आशा कहाँ पुग्यो?

आन्दोलनको समयमा सडकमा निस्किएका हजारौँ युवाको एउटै सपना थियो—हाम्रो देशमा हामीले पनि भविष्य देख्न सकौँ।

उनीहरूलाई प्रधानमन्त्रीको कुर्सी चाहिएको थिएन।

उनीहरूलाई मन्त्रीको पद चाहिएको थिएन।

उनीहरूलाई कुनै पार्टीको झण्डा बोक्नु थिएन।

उनीहरूलाई कसैलाई गाली गरेर राजनीति गर्नु थिएन।

उनीहरूलाई चाहिएको थियो—आफ्नै देशमा सम्मानपूर्वक बाँच्ने अवसर।

त्यसैले आज Gen Z आन्दोलनको सम्झना गर्दै गर्दा हामीले उत्सव मात्र मनाउनु हुँदैन। हामीले आत्मसमीक्षा पनि गर्नुपर्छ।

कहाँ गल्ती भयो?

कहाँ उपलब्धि भयो?

कसले आन्दोलनको लाभ पाए?

कसले आफ्नो परिवार गुमायो?

जनताको वास्तविक माग कति पूरा भयो?

र सबैभन्दा ठूलो प्रश्न—

अब Gen Z ले के चाहन्छ?

अब फेरि सडकमा रगत बगाउने आन्दोलन होइन, परिणाम दिने परिवर्तन आवश्यक छ।

अब युवाले आन्दोलन गरेर मात्र होइन, नीति निर्माणमा सहभागी भएर देश बनाउने वातावरण पाउनुपर्छ।

अब राज्यले जनताको आवाज सुन्नुपर्छ।

अब नेतृत्वले जनताको प्रश्नको जवाफ दिनुपर्छ।

अब राजनीतिक दलहरूले Gen Z को नाम प्रयोग गरेर आफ्नो स्वार्थ पूरा गर्ने होइन, Gen Z ले उठाएका वास्तविक मुद्दालाई सम्बोधन गर्नुपर्छ।

बलिदान व्यर्थ हुन नदिऔँ

Gen Z आन्दोलनमा ज्यान गुमाएका सबैप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली।

घाइते तथा प्रभावित परिवारप्रति गहिरो सम्मान।

आन्दोलनमा लोकतान्त्रिक अधिकार, सुशासन र राम्रो भविष्यका लागि आवाज उठाउने सम्पूर्ण युवाप्रति सम्मान।

आजको दिनले हामीलाई एउटा कुरा सम्झाओस्—

आन्दोलनको वास्तविक विजय सत्ता परिवर्तनमा होइन, नागरिकको जीवन परिवर्तनमा हुन्छ।

यदि युवाले रोजगारी पाए,

यदि भ्रष्टाचार घट्यो,

यदि सरकारी सेवा सहज भयो,

यदि नागरिक सुरक्षित भए,

यदि राज्य जवाफदेही भयो,

यदि नेपाली युवाले विदेश जानैपर्छ भन्ने बाध्यता कम भयो भने मात्र Gen Z आन्दोलनको सपना पूरा भएको मान्न सकिन्छ।

नत्र प्रश्न फेरि उठिरहनेछ—

“हामीले यत्रो मूल्य चुकाएर आखिर के पायौँ?”

आजको यस महत्वपूर्ण दिनमा मन्थन खबर नेपाल सम्पूर्ण नेपाली नागरिकमा आग्रह गर्दछ—विगतलाई सम्झौँ, बलिदानको सम्मान गरौँ, उपलब्धिको निष्पक्ष समीक्षा गरौँ र अबको नेपाललाई अझ न्यायपूर्ण, समृद्ध, सुशासित र युवामैत्री बनाउने संकल्प गरौँ।

Gen Z आन्दोलनको भावना जीवित रहोस्।

युवाको आवाज सम्मानित होस्।

जनताको सपना पूरा होस्।

नेपालमा सुशासन र समृद्धिको नयाँ बाटो खुलोस्।

Gen Z आन्दोलनको स्मरण दिवसको सम्पूर्ण नेपालीमा हार्दिक शुभकामना।

— मन्थन खबर नेपाल